Hướng dẫn mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ chi tiết nhất năm 2024

Ngày nay, xuất nhập khẩu tại chỗ đang trở nên phổ biến và được nhiều doanh nghiệp Việt Nam ưa chuộng, song song với hình thức xuất nhập khẩu truyền thống. Để đảm bảo quá trình kinh doanh diễn ra suôn sẻ, việc hiểu rõ cách mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ là điều cần thiết.

I. Xuất nhập khẩu tại chỗ là gì?

Xuất nhập khẩu tại chỗ, hay còn được biết đến với tên gọi tiếng Anh là Onspot export and import, là một hình thức thương mại đặc biệt mà trong đó nhà xuất khẩu ở Việt Nam bán hàng cho thương nhân nước ngoài (nhà nhập khẩu), và sau đó nhà nhập khẩu này chỉ định giao hàng cho một đơn vị khác ngay trên lãnh thổ Việt Nam.

Đây là một phương thức giao dịch linh hoạt, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa, đồng thời cũng giảm thiểu các thủ tục hải quan phức tạp khi hàng hóa không cần phải vượt qua biên giới quốc gia. Ví dụ, một công ty bao bì ở Hưng Yên có thể bán hàng cho một công ty của Đài Loan, và sau đó giao lô hàng vỏ thùng carton cho một công ty may tại Hải Dương theo chỉ định của thương nhân Đài Loan.

Các bên liên quan trong quan hệ xuất nhập khẩu tại chỗ bao gồm nhà xuất khẩu tại chỗ (doanh nghiệp xuất khẩu), nhà nhập khẩu tại chỗ (doanh nghiệp nhập khẩu), và thương nhân nước ngoài chỉ định giao nhận hàng. Hàng hóa thuộc đối tượng xuất nhập khẩu tại chỗ thường là sản phẩm gia công, máy móc, thiết bị thuê hoặc mượn, nguyên liệu, vật tư dư thừa, phế liệu, phế phẩm thuộc hợp đồng gia công, và phải đáp ứng các điều kiện về quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa, thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật.

II. Các mặt hàng hóa được mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ

Khi hướng dẫn mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ, doanh nghiệp cần xác định trước các mặt hàng đủ điều kiện mở tờ khai. Theo Điều 86 của Thông tư số 38/2015/TTBTC do Bộ Tài chính ban hành, các mặt hàng được phép mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ bao gồm: sản phẩm gia công; máy móc, thiết bị thuê hoặc mượn; vật tư, nguyên liệu dư thừa; phế phẩm, phế liệu theo hợp đồng gia công sản phẩm như quy định tại khoản 3 Điều 32 Nghị định số 187/2013/NĐCP; hàng hóa trong giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp khu chế xuất, khu phi thuế quan; cũng như hàng hóa trong giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa và tổ chức, cá nhân nước ngoài không có mặt tại Việt Nam, với việc giao nhận hàng hóa được thương nhân nước ngoài chỉ định cho doanh nghiệp khác tại Việt Nam.

III. Điều kiện mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ

Trước khi mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện cụ thể để mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ. Có hai tình huống cần xem xét:

Đối với trường hợp mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ điện tử, hộ kinh doanh cá nhân không sở hữu chữ ký số điện tử và mã số thuế của doanh nghiệp sẽ không đủ điều kiện mở tờ khai điện tử xuất nhập khẩu tại chỗ.

Các loại hàng hóa được phép mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ điện tử phải nằm trong danh mục quy định tại Điều 86 – Thông tư số 38/2015/TTBTC của Bộ Tài chính.

Trong trường hợp mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ bằng giấy, theo khoản 2, Điều 25, Nghị định số 08/2015/NĐCP, các loại hàng hóa sau đây được phép khai trên tờ khai hải quan giấy:

Hàng xuất, nhập khẩu của cư dân biên giới;
Hàng xuất, nhập khẩu vượt quá định mức miễn thuế của người xuất cảnh/nhập cảnh;
Hàng hóa cứu trợ khẩn cấp, viện trợ nhân đạo;
Hàng hóa là quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển của cá nhân;
Hàng hóa dùng làm phương tiện chứa hàng hóa quay vòng theo phương thức tạm xuất tái nhập, tạm nhập tái xuất quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 1 Điều 49 của Nghị định số 08/2015/NĐCP;
Hàng hóa tạm xuất tái nhập, tạm nhập tái xuất phục vụ một việc cụ thể trong thời hạn nhất định, đi cùng với khách xuất cảnh/nhập cảnh;
Trường hợp được phép mở tờ khai hải quan điện tử nhưng không thể thực hiện do lỗi hệ thống điện tử hải quan, cơ quan hải quan cần thông báo trên trang thông tin điện tử hải quan trong vòng 01 giờ kể từ khi sự cố xảy ra;
Các loại hàng hóa khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

IV. Hồ sơ Hải quan mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ

Trong hướng dẫn mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ thì việc chuẩn bị hồ sơ hải quan hàng hóa rất quan trọng. Hồ sơ hải quan xuất nhập khẩu tại chỗ thực hiện theo quy định tại Điều 16 Thông tư số 38/2015/TTBTC ngày 25/3/2015, sửa đổi bổ sung tại Thông tư 39/2018/TTBTC.

1. Hồ sơ Hải quan xuất khẩu tại chỗ

Hồ sơ Hải quan xuất khẩu tại chỗ bao gồm:

Tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ (loại điện tử) mẫu Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 38/2015/TTBTC. Nếu là tờ khai hải quan giấy thì khai theo mẫu HQ/2015/XK Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư 38/2015/TTBTC: 02 bản chính.
Hoá đơn thương mại (hoặc chứng từ tương đương) nếu người mua phải thanh toán cho người bán: 01 bản chụp (ký phát cho thương nhân nước ngoài).
Giấy phép xuất khẩu (hoặc giấy tờ có giá trị tương đương cho phép xuất khẩu): 01 bản chính với xuất khẩu một lần, 01 bản chụp kèm theo Phiếu theo dõi trừ lùi với xuất khẩu nhiều lần.
Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành (nếu có): 01 bản chính.
Chứng từ của tổ chức, cá nhân chứng minh đủ điều kiện nhập khẩu hàng hóa theo quy định của pháp luật: 01 bản chụp khi làm lô hàng đầu tiên.
Hợp đồng ủy thác (nếu có): 01 bản chụp.
Các chứng từ khác (trừ vận tải đơn B/L) theo quy định đối với hàng xuất khẩu.

2. Hồ sơ Hải quan nhập khẩu tại chỗ

Hồ sơ Hải quan đối với nhập khẩu tại chỗ bao gồm:

Tờ khai hải quan điện tử theo mẫu 01 Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 38/2015/TTBTC. Nếu là tờ khai hải quan giấy thì theo mẫu HQ/2015/NK Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư 38/2015/TTBTC: 02 bản chính
Hóa đơn thương mại (hoặc chứng từ tương đương): 01 bản chụp.
Giấy phép nhập khẩu nếu là hàng hóa phải có giấy phép này, Giấy phép nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan: 01 bản chính với nhập một lần, 01 bản chụp kèm Phiếu theo dõi trừ lùi với nhập nhiều lần;
Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật (nếu có): 01 bản chính.
Chứng từ của tổ chức, cá nhân chứng minh đủ điều kiện nhập khẩu hàng hóa theo quy định của pháp luật: 01 bản chụp với lô hàng đầu tiên;
Tờ khai trị giá theo mẫu quy định tại Thông tư 39/2015/TTBTC, gửi đến Hệ thống dưới dạng dữ liệu điện tử, hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan hải quan 02 bản chính nếu trường hợp làm tờ khai hải quan giấy.
Giấy tờ chứng nhận xuất xứ của hàng hóa;
Hợp đồng ủy thác (nếu có): 01 bản chụp;
Các chứng từ khác (trừ vận tải đơn B/L) theo quy định đối với hàng nhập khẩu.

3. Quy trình thủ tục Hải quan khi mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ

Cho dù hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra theo hình thức nào, các bên liên quan đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật liên quan đến chính sách.

Đối với hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ, các hướng dẫn chi tiết về việc mở tờ khai xuất khẩu đã được đề cập trong các văn bản pháp luật sau:

Nghị định 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 59/2018/NĐ-CP).
Thông tư 38/2015/TT-BTC: Khoản 2 và Khoản 5 Điều 86 (được sửa đổi bởi Khoản 58 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC).

Các văn bản này đã rõ ràng quy định trách nhiệm của người nhập khẩu, người xuất khẩu và cơ quan Hải quan trong việc thực hiện thủ tục Hải quan cho tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ, cụ thể là:

Trách nhiệm của bên xuất khẩu:

Hoàn tất nội dung tờ khai hàng hóa xuất khẩu và khai báo vận chuyển kết hợp, lưu ý chọn “Số quản lý nội bộ của doanh nghiệp” và ghi mã địa điểm của Chi cục Hải quan làm thủ tục nhập khẩu tại “Điểm đích cho vận chuyển bảo thuế” theo Phụ lục II của Thông tư 38/2015/TT-BTC.
Thực hiện thủ tục xuất khẩu hàng hóa tại chỗ theo quy định.
Giao hàng cho người nhập khẩu sau khi tờ khai hàng hóa xuất khẩu được Hải quan thông quan.
Thông báo cho người nhập khẩu về việc hoàn thành thủ tục hải quan xuất khẩu để họ tiến hành nhập khẩu.
Nhận thông tin từ người nhập khẩu về việc tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã hoàn tất thủ tục hải quan để tiếp tục các bước tiếp theo.

Trách nhiệm của bên nhập khẩu:

Hoàn tất thông tin trong tờ khai hàng hóa nhập khẩu đúng thời hạn, ghi rõ số tờ khai hàng hóa xuất khẩu tại chỗ tại “Số quản lý nội bộ của doanh nghiệp” trên tờ khai nhập khẩu, hoặc tại “Ghi chép khác” trên tờ khai hải quan giấy theo hướng dẫn.

4. Lưu ý đối với thủ tục Hải quan khi mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ

Ngoài hướng dẫn mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ, các tổ chức và cá nhân cần chú ý đến những điểm sau khi thực hiện thủ tục hải quan cho tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ:

Tờ khai hải quan chỉ có giá trị để thực hiện thủ tục hải quan trong 15 ngày kể từ khi đăng ký.
Khai báo hàng hóa để mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ cần tuân thủ đúng quy định về xuất nhập khẩu tại chỗ, thời gian trong hợp đồng mua bán, và trình tự pháp luật.
Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ có chỉ định của thương nhân nước ngoài, hàng tháng, đơn vị nhập khẩu tại chỗ cần tổng hợp và lập danh sách tờ khai đã thông quan theo mẫu 20/TKXNTC/GSQL phụ lục V của Thông tư 38/2015/TTBTC và gửi đến cơ quan thuế quản lý.
Trong trường hợp đặc biệt, doanh nghiệp được ưu tiên, đối tác của doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp tuân thủ luật hải quan hoặc đối tác của doanh nghiệp tuân thủ luật hải quan thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ nhiều lần trong một thời gian nhất định có thể giao hàng trước và làm thủ tục mở tờ khai hải quan sau, nhưng không quá 30 ngày từ khi giao nhận hàng.
Người khai hải quan có thể đăng ký mở tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ tại Chi cục Hải quan thuận tiện nhất.
Nếu tờ khai xuất nhập khẩu được mở cùng một lúc tại cơ quan hải quan và tờ khai xuất khẩu đã được kiểm tra hàng hóa thực tế và hoàn thành thủ tục thông quan, thì tờ khai nhập khẩu có thể được miễn kiểm tra hàng hóa thực tế theo quy định.
Nếu quá hạn mở tờ khai nhập khẩu đối ứng, sẽ phải chịu xử phạt theo khoản 3 Điều 1 Nghị định số 45/2016/NĐCP.
Các chính sách về thuế và quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu cần được thực hiện theo quy định tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan.

Đây là những thông tin chi tiết về hướng dẫn mở tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ từ HDG Logistics. Chúng tôi hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích.